İçeriğe geç

Yeni dükkânımız açıldı:Bahabey Caddesi No: 52/D, ÇorumBahabey Cd. No: 52/D, Çorum

Mangal İçin Hangi Et Alınır? Kişi Başı Kaç Gram Hesaplanır?

Mangalda kişi başı 250-300 gram kemiksiz et yeter. Hangi parçaları alacağınızı, 4-10 kişilik listeleri, marine, tuz ve ateş ayarını anlattık.

Yazan: Kasap Cengiz Şahin7 dk okuma

Mangal için hazırlanmış şişler, kaburga ve marine edilmiş etler

Etin ana yemek olduğu bir mangalda kişi başı 250-300 gram kemiksiz çiğ et yeter. Pirzola, kanat ya da baget gibi kemikli parçalarda bu miktarı 350-400 grama çıkarın; sofrada bol meze, salata ve közlenmiş sebze varsa 200-250 gram da yeterli olur. Kalabalık sofralarda iki üç çeşit et almak işinizi kolaylaştırır: Kimi pirzola sever, kimi köfte, çocuklar çoğu zaman tavukta karar kılar.

Kişi başı kaç gram et alınmalı?

Hesabı her zaman çiğ et üzerinden yapın. Et ateşte suyunu bırakır ve pişince ağırlığının yaklaşık dörtte birini kaybeder. Yani 300 gram çiğ şiş, tabağa 220-230 gram civarında gelir. Bu, doyurucu bir porsiyondur.

DurumKişi başı çiğ et
Et ana yemek, yanında az garnitür var250-300 g kemiksiz
Sofrada bol meze, salata ve közlenmiş sebze var200-250 g kemiksiz
Kemikli parçalar (pirzola, kanat, baget)350-400 g
Küçük çocuklarYetişkin payının yarısı
Öğleden akşama yayılan uzun mangalToplama yüzde 10-15 ekleyin

Mangal siparişlerinde tezgâhta en sık gördüğümüz şey, eksik kalma korkusuyla gereğinden fazla et alınması. Fazla alınan çiğ et buzdolabından hiç çıkmadıysa sorun değil; aynı gün dondurucuya kaldırırsınız. Ama pişip saatlerce dışarıda bekleyen et ne lezzetli kalır ne de güvenle saklanır. Artan eti nasıl kaldıracağınızı et saklama yazımızda anlattık.

Mangala hangi parçalar uygun?

Mangal yüksek ateşte kısa pişirmedir. Bu yüzden hayvanın az çalışan, yumuşak kasları ya da içinde ince yağ damarı olan parçalar iyi sonuç verir. Kol, gerdan, incik gibi bağ dokusu bol parçalar ise uzun ve kısık ateş ister; mangalda pişerken sertleşir. Parçaların nereden geldiğini merak ediyorsanız dana eti parçaları rehberimize göz atabilirsiniz.

ParçaMangalda neden iyi?Kasaba ne söylenir?
Dana antrikotYağ damarları eriyip eti sulu tutar2-3 cm kalınlıkta biftek
Dana kontrfileBelirgin et tadı, dengeli yumuşaklıkBiftek ya da şişlik
Dana bonfileEn yumuşak parça, çabuk pişerŞişlik ya da madalyon
Kuzu pirzolaKemiğe yakın et sulu kalırTek ya da çift kemikli
Kuzu şişlikBut etinden; kuyruk yağıyla kurumazKuyruk yağlı ya da yağsız
Tavuk butGöğse göre yağlı, kurumaya dayanıklıKemiksiz, şişlik
Tavuk kanatDerisiyle çıtır olurBütün ya da eklemden ayrılmış
Kasap köfteHerkes yer, çocuklar severŞekillendirilmiş
Dana sucukMisafirler toplanırken ilk pişenBütün ya da ikiye bölünmüş

Bonfile çok yumuşaktır ama yağsızdır; fazla pişerse kurur, bu yüzden az ya da orta pişirilmelidir. Dana şişliği kontrfile ve bonfile gibi yumuşak parçalardan, ateşte eşit pişecek boyda doğruyoruz. Kontrfile bifteğinin kenarındaki yağ şeridini birkaç yerinden çizerseniz et ızgarada kıvrılmaz.

Kuzu şişliğe kuyruk yağı eklenmesini isteyebilirsiniz. Yağ ateşte eriyip şişi içten yağlar; özellikle uzun süren mangallarda etin kurumasını önler. Tavukta seçim yapacaksanız butu tercih edin. Göğüs eti de mangalda pişer ama birkaç dakikalık fazla pişirme onu kuru ve lifli hâle getirir; kemiksiz tavuk but aynı ateşte çok daha sulu kalır.

Kalın biftek sevenler için kemikli dana pirzolayı (tomahawk) ön siparişle 4, 5 ya da 6 cm kalınlıkta hazırlıyoruz. Bu kalınlıkta bir et, harlı ateşte dışı yanarken içi soğuk kalır. Önce ateşin serin tarafında yavaşça pişirip en sonda harlı tarafta mühürlemek gerekir.

4, 6 ve 10 kişilik karışık mangal listeleri

Aşağıdaki listeler kişi başı yaklaşık 300 gram kemiksiz et hesabıyla hazırlandı. Pirzola kemikli olduğu için toplamlar bu hesabın biraz üstünde çıkar.

Parça4 kişi6 kişi10 kişi
Kuzu pirzola600 g800 g1 kg
Dana şişlik500 g700 g1 kg
Kasap köfte400 g400 g750 g
Tavuk but şişlik-300 g750 g
Toplam1,5 kg2,2 kg3,5 kg

Bu listeyi kendi sofranıza göre değiştirin. Misafirlerin arasında çocuk varsa pirzolayı biraz azaltıp köfte ve tavuğu artırın. Kuzu eti sevmeyen biri varsa pirzolanın yerine aynı ağırlıkta dana antrikot alabilirsiniz. Masada meze ve salata bolsa toplamı yüzde 15-20 azaltabilirsiniz. Mangalı sucukla açmak isteyenler için 10 kişilik sofraya 250-500 gram dana sucuk eklemek iyi olur.

Mangal eti marine edilmeli mi?

İyi et için ağır bir marine sosuna gerek yoktur; çoğu zaman etin kendi tadını örter. Yine de bazı parçalarda kısa bir bekletme fark yaratır.

Kuzu pirzolayı kekik, sarımsak ve zeytinyağıyla 1 saat bekletmek yeterlidir. Kuzu şişlik için soğan suyu ve kekikle 2 saat iyi sonuç verir. Soğanı rendeleyip suyunu süzün; posası şişin üstünde kalırsa ateşte yanar ve acılaşır. Dana antrikot ve kontrfile bifteği marine etmeyin, pişirmeden önce biraz zeytinyağı ve karabiber yeterli. Dana şişliği soğan suyu ve zeytinyağıyla 2-3 saat bekletebilirsiniz.

Tavuk marinasyondan en çok faydalanan ettir. Yoğurt, salça, sarımsak ve pul biberle en az 4 saat, mümkünse bir gece bekletin. Yoğurt, eti limon ya da sirke kadar sert etkilemez. Limon suyunu bol koyup eti saatlerce bekletirseniz yüzeyi pütürlü ve unlu bir dokuya döner; limonu az kullanın ya da pişirmeye yakın ekleyin.

Marine edilen et her zaman buzdolabında bekler, tezgâhta değil. Çiğ etin durduğu marine sosunu da pişmiş etin üstüne sürmeyin; sos olarak kullanacaksanız ayrı bir kapta önceden ayırın.

Tuzu ne zaman atmalı?

Tuz, etin yüzeyindeki suyu dışarı çeker. Eti tuzlayıp 10-30 dakika bekletirseniz yüzey ıslak kalır ve et ateşte kızarmak yerine kendi suyunda haşlanır. Bu yüzden en kolay yol, tuzu eti ızgaraya koymadan hemen önce ya da pişerken atmaktır. Kuzu ve dana için hazırladığınız marine sosuna tuz koymayın.

Kalın biftek pişirecekler için ikinci bir yol daha var: eti ateşten en az 40 dakika, hatta bir gece önce tuzlayıp buzdolabının alt rafında, bir tabağın üstünde, üzeri açık olarak bekletmek. Bu sürede tuz önce suyu dışarı çeker, sonra suyla birlikte ete geri işler ve yüzey yeniden kurur. Arada kalan, yani "biraz önce tuzlayayım da beklesin" denilen yarım saat ise en kötü zamandır.

Ateş nasıl hazırlanır, et kaç dakika pişer?

Mangal kömürünü kâğıt, çıra ya da baca tipi bir tutuşturucuyla yakın. Gazlı jel, benzin ya da tiner kullanmayın; kokusu ete siner. Kömürün alevi sönüp üstü gri bir külle kaplanana kadar bekleyin, bu genelde yarım saat kadar sürer. Alevli ateşe konan etin dışı kararır, içi çiğ kalır.

Kömürü ızgaranın tamamına değil, bir yarısına yığın. Böylece bir tarafta harlı, öbür tarafta serin bir bölge olur. Yağ damlayıp alev yükseldiğinde eti serin tarafa çekersiniz; baget ve kanat gibi uzun pişen parçalar da orada rahatça pişer. Ateşin gücünü anlamak için elinizi ızgaranın yaklaşık 10 cm üstünde tutun: 2-3 saniyede çekmek zorunda kalıyorsanız ateş harlıdır, 5-6 saniye dayanabiliyorsanız orta ateştir.

Eti ızgaraya koymadan 20-30 dakika önce buzdolabından çıkarın; buz gibi et dışı pişerken içi soğuk kalır. Kasap köfteyi ızgaraya koymadan 10-15 dakika önce çıkarmak yeterli.

ParçaAteşYaklaşık sürePişip pişmediğini anlamak
Kuzu pirzola, tek kemikliHarlıHer yüzü 2-3 dakikaDışı kızarmış, içi hafif pembe
Dana şişlikHarlıToplam 8-10 dakikaHer yüzü kızarmış, bastırınca hafif esnek
Antrikot biftek, 2-3 cmHarlıHer yüzü 3-4 dakikaTercihe göre, sonra 5 dakika dinlendirin
Kasap köfteOrtaToplam 8-10 dakikaİç sıcaklık 71 °C
Tavuk but şişlikOrtaToplam 12-15 dakikaİç sıcaklık 74 °C
Tavuk kanat ve bagetOrta, sonra serin taraf20-30 dakikaİç sıcaklık 74 °C

Süreler ateşin gücüne ve parçanın kalınlığına göre değişir. Tavuk ve köftede renge bakarak karar vermek yanıltıcı olabilir; en kesin yol bir et termometresi. Termometreyi parçanın en kalın yerine batırın, kemiğe değdirmeyin.

Pişirme sırasını da planlayın. Uzun pişen tavuğu öne alın, köfte ve şişleri ardından koyun, pirzola ve bifteği en sona bırakın; böylece en çabuk soğuyan parçalar sofraya sıcak gelir. Et ızgaraya yapışıyorsa henüz çevirme zamanı gelmemiştir, iyice kızaran yüz ızgarayı kendiliğinden bırakır.

Mangalda sık yapılan hatalar

  • Közün alevi sönmeden eti ızgaraya koymak. Dışı yanar, içi çiğ kalır.
  • Eti buzdolabından çıkarır çıkarmaz ateşe atmak.
  • Et ile biber ve domatesi aynı şişe dizmek. Sebze ile et farklı sürede pişer; biri yanarken öbürü çiğ kalır. Sebzeyi ayrı şişte pişirin.
  • Pişen eti çatalla delmek ya da spatulayla ızgaraya bastırmak. Suyu közün üstüne akar.
  • Pişmiş eti, çiğ etin durduğu tabağa geri koymak. Mangalın yanına temiz bir tabak ayırın.
  • Pişmiş eti saatlerce güneşte bırakmak. Pişmiş et oda sıcaklığında en çok 2 saat, hava 32 °C'nin üstündeyse 1 saat bekleyebilir; sonrasında kalanı buzdolabına kaldırın.
  • Bonfileyi ve tavuk göğsünü "iyice pişsin" diye fazla tutmak. İkisi de yağsız olduğu için çabuk kurur.

Kasaba ne söylemelisiniz?

Mangal eti alırken "iki kilo şişlik" demek yerine sofrayı anlatın. Kaç kişi olacağınızı, kaçının çocuk olduğunu, yanında neler pişeceğini söyleyin; miktarı birlikte hesaplayalım. Sonra kesimi konuşalım: şişlik etin doğranmış mı yoksa şişe dizili mi hazırlanacağı, kuzu şişliğe kuyruk yağı eklenip eklenmeyeceği, kuzu pirzolanın tek mi çift kemikli mi olacağı, biftek kalınlığı ve köftenin şekillendirilmiş mi harç olarak mı verileceği.

Kalabalık mangallar ve tarifinize göre özel kesim siparişleri için bize en az bir gün önceden haber verin; tomahawk zaten ön siparişle hazırlanıyor. İsterseniz etleri kişi sayısına göre porsiyon porsiyon paketleriz, siparişinizi Bahabey Caddesi'ndeki dükkânımızdan teslim alırsınız.

Kaç kişi olduğunuzu ve sofraya ne koymak istediğinizi 0531 886 48 14 numarasına WhatsApp'tan yazın, mangal listesini birlikte çıkaralım.

Son güncelleme:

Yazıda geçen ürünler

Diğer yazılar

Tüm yazılar
Ara WhatsApp